Violist

Na zijn vioolstudie bij Bouw Lemkes in Amsterdam en bij Josef Suk in Wenen en Praag, besloot Johannes Leertouwer zich te verdiepen in de historische uitvoeringspraktijk.
Hij werkte als concertmeester bij internationale gespecialiseerde ensembles en orkesten waaronder Anima Eterna in België, en het orkest van de Nederlandse Bach Vereniging. Met deze orkesten trad hij ook als solist op.

Met zijn duo partner Julian Reynolds realiseerde hij een reeks cd-opnames waaronder de complete vioolsonates van Beethoven en Schumann voor het label Globe Records. Hun meest recente opname van de Brahms vioolsonates, voor Challenge Records, is door het Amerikaanse vakblad Fanfare gekozen tot meest opzienbarende release van standaardrepertoire, uitgebracht in het jaar 2023. Ook met het Ensemble Schönbrunn Amsterdam, waarvan hij sinds de oprichting in 1987 deel uitmaakt, maakte hij een reeks cd-opnamen van bekende en onbekende componisten. In het Mozart-jaar 2006 bracht Johannes Leertouwer als solist en dirigent van zijn eigen Ensemble La Borea Amsterdam, een internationaal veelgeprezen dubbel-cd uit, met de complete werken voor viool en orkest van Mozart.

Hij is eerste violist van het Narratio Kwartet, waarmee hij in het seizoen 2024- 2025 de eerste volledige cd-opname op oude instrumenten realiseerde van de complete Beethoven strijkkwartetten, uitgebracht op Challenge records. Deze opname werd genomineerd voor de Preis der Deutsche Schallplatten Kritik.

Sinds 1989 is Johannes Leertouwer verbonden aan het Conservatorium van Amsterdam. Binnen het CvA heeft hij verschillende functies bekleed, zo had hij lange tijd en vioolklas en was hij als chef-dirigent verantwoordelijk voor de orkestklas, Philharmonic Fridays. Sinds hij zijn promotieonderzoek naar de historische uitvoeringspraktijkvan de orkestmuziek van Brahms afsloot in 2023 geeft hij aan het CvA lessen in de romantische stijl.

Johannes Leertouwer bespeelt een viool van Girolamo Amati II, omstreeks 1690 in Cremona gebouwd.

Dirigent

Johannes Leertouwer is chef-dirigent en artistiek leider van de Nieuwe Philharmonie Utrecht (NPhU) vanaf de oprichting. Met dit orkest, dat in september 2009 een prachtig debuut maakte met een Stravinsky- en Ravel-programma, was hij de afgelopen 15 jaren te horen in een aantal bijzondere programma’s. Het orkest musiceert op oude instrumenten, ook in het 19e-eeuwse en vroeg 20e-eeuwse repertoire, besteedt veel aandacht aan educatie en draagt daarmee duidelijk de signatuur van zijn chef-dirigent.

Johannes Leertouwer volgde directieonderricht bij David Porcelijn en Jorma Panula.
Het dirigeren kwam voor hem op een natuurlijke wijze voort uit zijn werk als concertmeester en orkestcoach. Na een aantal jaren als gastdirigent te hebben opgetreden met orkesten als de Osaka Symphony, het Orchestre de la region d’Île de France, het Noord Nederlands Orkest, het Nederlands Kamerorkest, en de Nederlandse Bachvereniging, volgde in 2009 zijn benoeming in Utrecht. 

Met de NPhU realiseerde hij een reeks bijzondere projecten die opvallend goed werden ontvangen. Over zijn Brahms op oude instrumenten schreef de Volkskrant al in 2015: “Leertouwer heeft een krachtige en contrastrijke Brahms in zijn mars”. De jaarlijkse Matthäus Passion- en Messiah-producties onder zijn leiding kregen diverse vijfsterren-recensies. Maar ook Cd-opnames met Beethoven-symfonieën en de Chorale van Berio met violist Joe Puglia (op darmsnaren) werden zeer goed ontvangen. In het kader van het festival Musica Sacra zorgde hij er in 2017 voor dat voor het eerst sinds de periode in het begin van de twintigste eeuw, toen dat heel gewoon was, er weer een Mahler symfonie (de Vierde) op darmsnaren klonk in Nederland.

Vanaf 2021 organiseert Johannes Leertouwer zijn projecten onder verantwoordelijkheid van de Stichting Johannes & Friends. De uitgangspunten zijn daarbij: musiceren op basis van eigen historisch onderzoek met musici uit drie generaties (ervaren professionals, jonge – pas afgestudeerde – professionals, en studenten). Het orkest is daardoor een soort laboratorium, waarin nieuwe ideeën worden uitgeprobeerd en ontwikkeld en kennis en ervaringen actief worden gedeeld.

Onderzoeker

Deze uitgangspunten ontwikkelde Johannes Leertouwer met het projectorkest dat een cruciale rol speelt in zijn vierjarig PhD onderzoekstraject (2019-2023) naar de historische uitvoeringspraktijk van de orkestmuziek van Brahms, aan de Leidse Universiteit. In januari 2023 verkreeg hij zijn doctoraat na een succesvolle verdediging van zijn dissertatie, Re-inventing the Nineteenth-Century Tools of Unprescribed Modifications of Rhythm and Tempo in Performances of Brahms’s Symphonies and Concertos, die opnames bevat van de vier symfonieën en de vier soloconcerten van Brahms. Sinds 2023 realiseert hij via een samenwerking tussen de NPhU en het CvA jaarlijks orkestprojecten rond de symfonieën en soloconcerten van Robert Schumann.

In de periode 2022-2025 bekleedde hij als professor Historically Informed Performance Practice een leerstoel aan de Seoul National University in Zuid-Korea.

Johannes Leertouwer houdt er van om zijn publiek op allerlei manieren te betrekken bij zijn onderzoek en bij zijn uitvoeringen. Zo maakte hij een reeks van 68 filmpjes over alle afzonderlijke delen van de Matthäus Passion voor Brava-tv, die nu op YouTube te vinden is onder de naam De Matthäus volgens Johannes, en maakte hij samen met muziekjournalist en programmamaker Lex Bohlmeier een Podcast over Händel’s Messiah voor NPO Radio 4. De resultaten van zijn Brahms onderzoek deelt hij via zijn website en via een 6-delige Podcast van de NPO.

In het najaar van 2025 richtte hij onder de paraplu van de NPhU de ‘Beethoven Academie Utrecht’ op. Via dit initiatief wil hij uitvoeringen van alle Beethoven symfonieën realiseren met een orkest dat werkt volgens de uitgangspunten die hij in zijn Brahms onderzoek ontwikkelde. Dit vanuit de overtuiging dat het toepassen van de ontdekkingen uit het onderzoek naar de historische uitvoeringspraktijk uit de laatste twee decennia, ook in dit overbekende repertoire, tot opwindende nieuwe inzichten zal leiden.